1930’ların Almanyası’nda idealize edilmiş Neo-klasik yapılar, politik bir araç olarak kullanılıyordu. Hiç bir zaman Roma İmparatorluğu veya Antik Yunan Medeniyeti ile organik bir ilişkisi olmamasına rağmen, bu iki medeniyetin kalıntılarından esinlenen devasa anıtsal yapılar ve aksiyal düzendeki şehir planları Almanya’nın destansı bir geçmiş yaratma ve bunu taşa dönüştürme çabaları idi. O dönemin Almanyası mimarlık ve kültür üretimi açısından tam bir çelişkiler yumağı idi. Bir yanda hiç varolmamış bir efsanenin eserlerini ve o medeniyeti baştan yaratma çabası varken, bir yanda da romantik ulusalcılık söylemine dayalı folkrolik (völkisch) bir halkçılık akımı destekleniyordu. Anti-Semitizm ile birleştirilen tüm bu söylemler, zaten dünyayı kasıp kavuran ekonomik buhran döneminde ve çalkantılı siyeset ortamında ne yapacağını bilemeyen Alman halkı için ne yazık ki can simidi olarak görüldü.

Devam | Continue

Şevin Yıldız: First of all, I would like to specially ask you about masterplans. As an urban planner do you think that masterplans are still valid in this century where everything is changing so rapidly, so unexpectedly? In our country, we, as architects and planners, have a little bit of a suspicion towards masterplans because it takes too much time to do it and afterwards it looses its validity. And, as a tool mostly we can not use it very effectively, so I would like to ask you your approach upon this subject?

Kees Christiaanse

Kees Christiaanse: We love to make masterplans exactly, because of the reasons that you just mentioned. Nowadays, you can not design a region, and then because of implementation reasons, it can only be ready in the next ten years. It’s not possible, because in every two years something else happens. So, you must work with something that takes into account unexpected social, demographic, political conditions, that can work with different speeds or accomodate varying programs, that has all kinds of flexibilities. Now the question is can you make a masterplan or not? We say “yes” because, we have been developing a working method in making masterplans that have this potential of flexibility, but at the same time, have a very strong quality of public space and also very strong quality in design principles.

So, for instance, we prepeare masterplans which have a very self-evident basic structure and sustainable for many years probably.And, then we test different phasings and rules on the building plots which are also flexible. So, we experiment with the valids between flexibility and fixation. Therefore in that respect, we think it’s very interesting to make masterplans nowadays. We also find it necessary, because if you do not make masterplans, it brings a total anarchy. In addition to that if you make fixed urban visions, you have no way of getting there again.


Devam | Continue

Türkiye’deki mimarlık üretiminin ve müellif mimarların çeşitli ortamlarda zaman zaman uluslararası meslektaşları ile ve onların ürettikleri ile kıyaslandığını görüyoruz. Çoğu zaman da bu kıyaslamayı mimar adaylarının veya mesleğe yeni adımını atmış genç mimarların farklı ortamlardaki tepkilerinden algılıyoruz. Arkitera Forum’da da zaman zaman bu çerçevede konular açılıp tartışmalar sürüyor. “Neden Türkiye’den dünya çapında bir mimar çıkmıyor?” veya “Sizce Türkiye’deki en Star(!) mimar kim?” gibi kuru rekabet ve karşılaştırma seviyesinden öteye geçmeyen tartışmaların altında çok daha farklı bir sorun yatıyor aslında.

Devam | Continue

Şevin Yıldız: Projelerinizde genelde farklı mimarlık ofisleriyle işbirliği yapıyorsunuz. Her projenizin ekibi farklı. İşleve bağlı olarak dört ayrı ofis var. Bu seçimleri nasıl yapıyorsunuz?

Paulo Mendes da Rocha: Ben bunu planlayarak yapmıyorum. İşin bu şekilde yürümesi adım adım gerçekleşti. Ve artık bu safhada iş sadece eski öğrencilerle çalışmaktan çıkıp, onlarla kontratlı çalışmaya dönüştü. Ne zaman yeni bir proje alsam, onlara birlikte çalışmamızı teklif ederim. Sorunuza dönersek, bu seçim programa veya işleve bağlı değil. O proje esnasında kim müsaitse ona bağlı. Ofisimde ise otuz yıldır benimle çalışan bir sekreterim var, hepsi bu. Ayrıca bence bu ilginç bir çalışma biçimi, çünkü onlar benim çalışanlarım değil, hepsi kendi ofisleri olan mimarlar. Bu işbirlikleri aslında o kadar da yeni değil, örneğin Japonya’daki Expo Fuarı için pavyon tasarladığım zaman ilk defa bunu tecrübe etmiştim. Brezilya’da açılan yarışmaya göre mimar sadece projeyi tasarlayacaktı ve tüm detaylar ve inşa işleri Japonya’daki bir ofis tarafından yapılacaktı. Ben bu projede hiç tanımadığım 30 Japon mimarla çalıştım ve işin kötüsü dillerini bile bilmiyordum. Bu da gösteriyor ki, her ne kadar aksi sanılsa da, biz mimarlar olarak hep takım halinde ve farklı ekiplerle çalışıyoruz. Mühendisler, teknisyenler, uzmanlar… Hiçbir şeyi tek başımıza yapmıyoruz. Ama öte yandan da projenin sorumluluğunu kendi üzerime alıyorum. Ben bir öneri getiriyorum, onlar bunu geliştiriyorlar.

Devam | Continue

Pelin Tan ile birlikte, 17 Nisan 2005 tarihinde, ARKIMEET konferasına konuşmacı olarak davet edilen Rem Koolhaas ile bir söyleşi gerçekleştirmiştik. Kültür politikaları, kimlik kurguları ve farklı sosyal/yerel paradigmaların mimarlık/sanat/kent ile ilişkisi hakkındaki bu söyleşide soruları daha çok Rem bize sordu ama yine de ilginç bir söyleşiydi.

Devam | Continue

Ömer Kanıpak: Her ne kadar işlerinizin Konstrüktivistler ve Süprematistlerden etkilendiği bilinse de konferansınızda anlattığınız projelerin bazılarına baktığımda, bir şekilde Sant’Elia’nın başını çektiği fütürizm akımı ile bir ilişki olduğunu sezdim. Siz de böyle bir ilişki kurabiliyor musunuz?

Zaha Hadid: Tam olarak kuramam.

Devam | Continue

Last November, Han Tumertekin’s elegant but exceptionally simple design for a small summerhouse in Turkey with a total area of 150m2 had shared 500.000 USD award together with other six projects from all over the world. One of the other recipients was the world’s second highest building, the Petronas Towers of Cesar Pelli. What kind of an architectural award this might be, which can honor a tiny summerhouse with one of the biggest buildings in the world?

Aga Khan, a true lover of architecture, presented his own foundations’ architectural awards to seven projects in a spectacular ceremony organized in Delhi, India in November 2004. The Aga Khan Awards for Architecture aim to develop the quality of physical environment in Muslim societies by means of improved architectural culture. As a selection criterion, the architect may belong to any community or religion the building has to be located in a Muslim country to be eligible. Europe may be unaware of this man’s love for architecture. His presence in North America is more visible than in Europe since he is one of the foremost supporters of academic programs in Massachusetts Institute of Technology and Harvard University. However the foundation’s headquarters is located in Switzerland. Put aside this ironic fact, it is also still a question in mind, whether the 27 years old award program had been well recognized even in Muslim countries. Some critics in Turkey believe that Aga Khan Awards are insignificant tributes distributed to architects in Muslim societies, which are usually unable to show their architectural skills in the global scale media. Actually, the overall collection of the Aga Khan Award recipients finds little space in the critical history of architecture. However this result might easily be connected to the media billowed atmosphere of the Western architectural criticism, which is often accused of being closed to the idea of the “other”. On the other hand, this award program’s weakest point is its religious preferences which are becoming more and more insignificant in the global art and architectural criticism. Also it is always a question in mind whether this elaborately crafted award system for architecture is really acting as a generator in Muslim societies to develop awareness for their own architectural culture and maintain self-improvement systems which can compete with the contemporary architectural production supported by European and American media tools.

In order to triumph over Aga Khan’s deep-rooted award program, Holcim Foundation for Sustainable Construction, decided to put 2 million USD award for Sustainable Architecture examples in September 2004, just two months before its rival’s award ceremony. This is the largest amount of money prize reserved for the celebration of architectural production so far. Even tough sustainability is a vague term, the aim of this program is similar. However Holcim Award covers the overall globe rather than focusing on specific communities, which is the weak belly of the Aga Khan award.

Similar to these two awards, European Union Architecture Awards (Mies van der Rohe Award) bases its award system on the finished works rather than the architects themselves. Its “emerging architect special mention” is remarkable for fostering new names to appear however the award recipient buildings mostly belong to those important key architects.

On the other hand, there are several awards that are still being marketed as the most prestigious architectural awards in the world. The Pritzker Prize, with the Hyatt Foundation behind, is still being counted as the most important award an architect may receive. The Pritzker family chose architecture as a field because of their enthusiastic concern in buildings due to their association in developing the Hyatt Hotels. However another irony lies here, since Hyatt Hotels may hardly be counted as loyal clients for contemporary architectural production. One can easily claim that the Hyatt Foundation utilizes the star architect mechanism to undercover the existing architecturally insignificant building stock.

Another similar award is being presented from Japan, the Praemium Imperiale award. This time a non-profit art association is awarding the star architect together with the key figures of other art branches such as music, sculpture or painting. These two awards are presented not for particular buildings, but to individuals for their excellence and personal achievements in profession, which form the constellations of our architectural community.

The award programs in architecture may vary and proliferate more in next years. However the question hangs whether they help to maintain a link with the architectural community and the rest of the world. Can we believe that all these awards bestowed to architects and buildings enhance the public belief for the value of “good” architecture? Or, do they secure the inaccessible aura of the architects and make the architectural profession as an inconceivable area?

Published in A10 Magazine, Issue 3,  2005