logo

Yazılar

Henri Cartier Bresson, Boston, 1947

Şehirde Yatmak

Evrimin en önemli aşamalarından biri olan iki ayaküstünde yürümenin yanı sıra insanın en temel iki hareketi oturmak ve yatmak. Hayatımızın büyük bir kısmını yatarak ve oturarak, az bir kısmını da ayakta durarak ya da yürüyerek geçirmekteyiz. İnsan yavrusu doğumundan uzunca bir süre ve epey yattıktan sonra oturmaya geçebiliyor. Yürümeye başlaması başlı başına bir eşik. Belki de yürümeye verilen bu ihtimam yüzünden yat
Devamı (More) →

Minibüslü Kentler, Biberli Öğrenciler, Öylesine Üniversiteler

20 yaşında genç bir kadın olan üniversite öğrencisi Özgecan Aslan, 11 Şubat 2015’te Mersin’de vahşice öldürüldü. Her gün en az bir kadının şiddet gördüğü, kocası veya akrabası tarafından öldürüldüğü Türkiye’de, neredeyse kanıksanmış kadın cinayetlerine bir yenisi daha eklendi. Ama gözü dönmüş sapık ve canilerin her gün bindiğimiz minibüs veya taksi şoförü olabileceğini hatırlattığı için bu olay biraz daha dikkat çekt
Devamı (More) →

Betonperverlik *

Toshio Shibata, büyük ölçekli altyapı projelerinin fotoğraflarını çeken , 65 yaşında bir fotoğraf sanatçısı. Doğal peyzajın içinde yer alan mühendislik yapılarına objektifini çeviren Shibata’nın fotoğraflarında Japonya’nın erozyon kontrol yapıları, barajları, viyadükleri, köprüleri ve ıslah edilmiş nehirleri var. Japonya’daki doğal çevrenin içinde betondan yapılmış bu strüktürlerin kontrastını olağanüstü güzellikte a
Devamı (More) →

Katil Parklar *

Başta Rotterdam olmak üzere şehirlerinin çoğunun bombalanıp yağmalandığı Hollanda’da, ekonomik sıkıntılar ve yokluklar halen devam etse de İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ertesinde yeniden inşa ve iyileştirme projeleri hızla hayata geçirilmeye başlamıştı. Bu projelerden biri savaş sonrası doğan neslin ve belki de tüm ulusun geleceğini etkileyecek mütevazi ama oldukça tesirli olan çocuk oyun alanları projesi idi. Konut
Devamı (More) →

Mimarlar için iş geliştirmede yaratıcılık *

Her sene Pritzker Ödülleri’nin aday gösterme süreci başladığında dünyadaki bilindik mimarların son zamanlarda neler yaptığını gözden geçirmek için iyi bir fırsat doğuyor. Bu süreçte başvurduğum Alman mimarlık sitesi BAUNETZ’in dünya mimarlık ofisleri listesi iyi bir kaynak. Mimarlık dünyasının Billboard’u sayılabilecek bu listedeki ofisler, nitelikli uluslararası dergilerde yayınlanma oranlarına göre sürekli yer deği
Devamı (More) →

Endüstriyel Tasarımda Boşluklar *

Finlandiya Büyükelçiliğinin davetlisi olarak geçtiğimiz ay başında Helsinki Tasarım Haftası etkinliği için kuzeyin muhteşem coğrafyasının huzurlu şehrini bir kez daha ziyaret etme şansım oldu. Açıkçası daha önce İstanbul ve başka kentlerdeki “tasarım haftaları” genellikle irili ufaklı hayal kırıklıkları yarattığı için, Helsinki’ye de giderken beklentilerimi fazla yüksek tutmamaya çalıştım. Tasarım çok genel bir terim
Devamı (More) →

Yeni Başbakanlık Sarayı ve Giydirilmiş Sandalyeler

Bildiğimiz gibi şu sıralar başbakan Erdoğan’ın “Yaptığımız hukuksuz bir şey yok, güçleri yetiyorsa yıksınlar. Başbakanlık binasının yapımı ile ilgili bir sıkıntı söz konusu değil, inşallah Nisan, Mayıs gibi açılışını yapacağız” diyerek meydan okuduğu mahkeme kararına rağmen Atatürk Orman Çiftliği içindeki Başbakanlık Hizmet Binası inşa edilmekte. Atatürk Orman Çiftliği’nde yükselen yeni Başbakanlık Binası ile ilgili
Devamı (More) →

Bienalin Sonuna mı Geldik?

Ortaçağ ve Rönesans döneminde en parlak zamanını yaşayan, Bizans’ın başkenti Constantinople tarafından gümrük ve ticaret anlaşması yapılmış fakat İstanbul’un fethinden sonra itibarını ve gücünü giderek kaybeden Venedik, bundan 119 yıl önce, 1895’te düzenlenmeye başlayan çağdaş sanat bienali ile unutulmuş itibarını en azından turizm ve kültür dünyasında geri kazanmaya ve pasını üstünden atmaya başlamıştı. 1930’ların f
Devamı (More) →

Tarihin ihmal edilen kardeşi

Tarih son on, on beş yılda ne kadar ilgi çeken bir bilim alanı haline geldi, farkında mısınız? Popüler kültür artık en çok tarihi diziler ve filmlerle beslenmekte. En çok satan kitaplar arasında her zaman bir iki tarih kitabı bulunmakta. Televizyonlarda hoş sohbet tarihçilerle yapılan konuşma programları gece yarılarına dek uzayabiliyor; gazetelerde tarih için hafta sonları sayfalar ayrılıyor.  Tarih dergileri gazete
Devamı (More) →

Türk tipi Kawaii

Kullandığımız 0.5, 0.7 diye anılan, insanı kalem sivriltme derdinden kurtaran mekanik kurşun kalemlerin bir ülkenin estetik algısının değişmesinde büyük rolü olduğunu biliyor muydunuz? İlk patenti 1822’de İngiltere’de alınmış olsa da ticari olarak başarılı ilk mekanik kurşun kalem Japonya’da 1915’te kurulan Sharp firması tarafından üretilmişti. Lakin ince kurşun uçların üretimindeki sıkıntı 1970’lere kadar çözülemedi
Devamı (More) →

İşlevinden boşanmış yapılar

Verimliliğin kutsallaştığı bir çağda binalar da adeta bir İsviçre çakısı gibi çok işlevli artık. Ama esas işlev çoktan unutulmuş gibi. Marketlere dönen benzin istasyonlarında benzin satılmasa kimse umursamayacak nerdeyse. Motor yağları ve antifrizler, çikolata ve pelüş oyuncakların arkasında kalmış çoktan. Eczanelerin rafları ilaç değil, kepek şampuanları, selülit kremleri ve ortopedik terliklerle dolu; ilaçlar çekme
Devamı (More) →

Acaba Köprü Düşünür mü?

«Hemen adı geçen suyun üstüne bir güzel köprünün yapımına başladım. 10 günde yüksek bir köprü yaptım. İslam ordusu ile bütün canlıların şahı, sevinçle geçtiler. » (Mimar Sinan, Tezkiretü’l Bünyan ve Tezkiretü’l Ebniye) “Sanat yapısı” denince aklınıza ne geliyor? Normalde “sanat eseri” denmesine alışmış kulaklarımız, eser kelimesi yapı ile yer değiştirince biraz tırmalanıyor herhalde. Oysa inşaat mühendisl
Devamı (More) →

Zorlu Center: Süslü Frankenstein

  Türkiye ’nin en büyük binası açıldığında, yeni göreceğimiz markalar, trafiği nasıl tıkayacağı ve daha açılmamış Apple mağazası mimari niteliklerinden daha çok konuşuldu. Buna ek olarak nasıl olup da 235 bin m2 hakkı varken 600 küsur bin m2 inşaat yapılabildiği çok tartışıldı. Bunu soranların brüt ve net alan farkını bilmiyor olması doğal. Lakin, sanki hiçbirimiz balkonumuzu kapatan; kat bahçesini veya çatı kat
Devamı (More) →

Kirli Kent

Kentlerin büyüyüp gelişmesinde baş aktör olan, kucak açılan ve ekmeği yenen endüstri alanları, bir süre sonra ortadan kaldırılması gereken paslı bir hurda yığınları, temizlenmesi şart kirli bölgeler olarak görülür. Tüm dünyadaki gibi İstanbul’da da benzer bir dönüşüm yaşandı ve yaşanıyor: Küçük veya orta ölçekli üretimlerin yapıldığı az katlı endüstriyel bölgeler “rezidans”ların, alışveriş merkezlerinin gözünü diktiğ
Devamı (More) →

“Ortak alanları halk nasıl isterse öyle kullanır.”

NOTOS: Gezi Parkı niçin birdenbire bu kadar büyük bir direnişe ve toplumsal bir patlamaya neden oldu? Önemi neydi? Ömer Kanıpak: Gezi Parkı’nın yerine ne için kullanılacağı bilinmeyen bir bina yapmaya çalışmak, iktidarın gündelik hayatı kontrol etme baskısı sonucu toplumda biriken tepkinin patlamasına yol açan bir kıvılcım oldu. Bir başbakanın seçilmiş bir belediye başkanını gölgede bırakıp Ankara’dan İstanbul’un fiz
Devamı (More) →

Duran insanlar için mimarlık

  Gezi olayları sırasında mizahın ve keskin zekânın önünde en güçlü TOMA ’ların, en şiddetli gaz bulutlarının nasıl da ufalıp yok olduğunu gördük. Her türlü sindirme hareketine orantısız bir zekâyla karşılık verilirken klişelerin dışında üretilen sloganlar ve protesto şekilleri karşısında statükocu muhafazakâr iktidar ne yapacağını bilemedi. Bunlardan belki de en çarpıcı olan, ‘duran adam’ protestosu idi. Tüketi
Devamı (More) →

Bir Devrimin Mimari Şifreleri

20 gündür ülkenin durmasına, borsanın son on yılın en hızlı düşüşüne, turizm rezervasyonlarının gerilemesine, konser ve kongrelerin iptal edilmesine neden olan Gezi Parkı direnişi bu ülkenin son on yılda yaşadığı en önemli kırılma, sadece siyasi açıdan değil, sosyal açıdan da bir devrim oldu. Genç nüfusun apolitik değil tam tersine sağduyulu bir politik bilinci olduğunu öğrendik. Devlet korkusunun ve toplumu kompartm
Devamı (More) →

Mutluluk Fabrikaları: Umut Tarlaları

25 Kasım’da Saitali’nin Gtalk’tan “önümüzdeki haftalarda yoğun musun, seni de sergi projesinde görmek istiyorum” demesiyle başlayan bir süreç oldu bu. Saitali ve Pelin’in “alışveriş merkezleri” üzerine bir sergi için koşturduğunu duymuş olsam da, açıkçası serginin tam olarak içeriğinden ve kimlerin katıldığından haberim yoktu. Dahası serginin açılmasına çok az kalmışken Saitali’yi rahatlatmak adına “tamam” demiştim b
Devamı (More) →

AKM’ye daha fazlası gerek

AKM bir niyet olarak ortaya çıktığından beri bir mimarlık ürününden çok, bir ideolojinin aleti oldu. Tasarım ve yapım hikâyesi de pek pürüzsüz geçmedi. Auguste Perret, Feridun Kip, Rükneddin Güney ve en sonunda Hayati Tabanlıoğlu gibi isimlerin parça parça tasarlayıp bitirdiği, açıldıktan hemen sonra yangınla harap olup yeniden yapılan 1950’lerin modernist çizgilerine sahip bu yapının yapım öyküsü çoğu kez mimari nit
Devamı (More) →

Can Çinici ile dini yapılar üzerine

Eskiden ruhban sınıfı mimarlığın en büyük işvereni iken simdi şirketler bu sınıfın yerini aldı. İbadet yapılarının mimarlıkla ilişkisi hakkında ne söylemek istersiniz? Şu an nasıl bir süreçten geçiyoruz? Mimarlık uğraşısının ele aldığı konuya mesafesini yitirmemesi gerekiyor. Konu ‘din’ olunca ‘mimarlık’ sanki her zaman olduğundan daha başka ve belki de daha ayrıcalıklı biçimde yapılmalıymış gibi genel bir kanıya hiç
Devamı (More) →

Köprü Kent

Küratörlüğünü Maurizio Bortolotti’nin üstlendiği Haliç Merkezi, Galata Rum İlköğretim Okulu ana salonunda, Adhocracy içinde özel bir proje olarak ve sergiye ilham kaynağı olan eserleriyle Yona Friedman’a saygı duruşu mahiyetinde sergilenmektedir. Fransız-Macar mimarın İstanbul şehri için ilk kurgusu olan Haliç Merkezi projesi, Friedman’ın mega şehirleri, 19. Yüzyıl ulusal kimlik ve sınır gibi kavramların ötesinde, kı
Devamı (More) →

Harcanan fırsatlar ülkesi!

Türkiye ’de son on yıl ‘inşaat’ kelimesinin en çok kullanıldığı bir iktidarın yönetiminde geçirildi. Gündelik ihtiyaçlar ile yakından ilgili olan belediye kökenli siyaset anlayışı, AKP yönetiminin yüksek oy oranları ile uzun süre yönetimde kalmasını sağladı. Bu süre içinde ekonomi ihraç edilebilecek ürün ve hizmetler yerine inşaat sektörüne ve kentsel toprak üretimine dayandırıldı. Orman alanlarının, kent çeperlerini
Devamı (More) →

Tabula Rasa Bayramınız Kutlu Olsun

Dünya Değerler Araştırması’na göre¹ güvensizlik ve hoşgörüsüzlük hissinin tavan yaptığı Türkiye’de vatandaşlar ve kurumlar birbirine, yöneticilerine ve dolayısı ile geleceğe güvenmiyor. Bu nedenle bu ülkede herkes salt geleceğini garanti altına almak için gayrimenkul yatırımı yapmak, bir kat daha çıkmak, tarım ve orman alanlarını imara açmak için izinler, emsal artışları, tapu tahsis belgeleri ve ruhsatlar peşi
Devamı (More) →

İstanbul neden öğrenmiyor?

Dünyanın diğer köşesindeki Kolombiya’nın ikinci büyük kenti Medellin, dünyaca ünlü uyuşturucu baronu Pablo Escobar’ın kenti olarak bilinirdi. Uyuşturucu başkenti bu kentte her yüzbin kişiden 382’sı öldürülüyordu. Bu Birleşmiş Milletlerin tehlikeli sınır kabul ettiği rakamın yaklaşık 40 misli! İnsan kaçırma ve cinayet sıradan vakalardan olmuştu. 1993’te Escobar’ın öldürülmesi ve güvenlik
Devamı (More) →

Mimarlığın ‘ortak zemin’inde kriz var!

  Mimarlık kültürünün olimpiyatı sayılabilecek Venedik Mimarlık Bienali’nin 13’üncüsü geçen hafta başladı. Bu seneki bienal temasını küratör David Chipperfield ‘ortak zemin’ (common ground) olarak belirlemişti. Yıldız mimarların elitist söylemlerini veya ütopyalarını sergiledikleri bir ortamdan farklı olarak fikir alışverişi, ortak zekâ ve sağduyu ile mimarlık kültürünün ortak insanlık kültürüne yapabileceği kat
Devamı (More) →